கார்த்தேஜ் வீழ்ந்தது. ஆனால் கி.மு. 146-ல் முடிவடைந்த மூன்றாம் பியூனிக் போர், ஒரு எதிரி நாட்டின் அழிவுடன் முடிந்துவிடவில்லை. அது ரோமின் பொருளாதாரத்தின் வடிவத்தையே மாற்றியது.
பியூனிக் போர்களுக்கு முன்பு ரோம் பெரும்பாலும் இத்தாலியை மையமாகக் கொண்ட விவசாயப் பொருளாதாரம். நிலம், விவசாயம், சிறு விவசாயக் குடும்பங்கள் ஆகியவையே அதன் அடித்தளம். ரோமின் அரசியல் மற்றும் இராணுவ சக்தியும் பெரும்பாலும் இந்த விவசாய சமூகத்திலிருந்தே உருவானது. ஆனால் கார்த்தேஜுடன் நடந்த போர்கள் ரோமை இத்தாலியின் எல்லையைத் தாண்டிச் செல்ல வைத்தன.
முதல் பியூனிக் போருக்குப் பிறகு சிசிலி ரோமின் கட்டுப்பாட்டுக்குள் வந்தது. இரண்டாம் பியூனிக் போருக்குப் பிறகு ஸ்பெயினின் பகுதிகள் ரோமிடம் சென்றன. மூன்றாம் போருக்குப் பிறகு வட ஆப்பிரிக்காவிலும் ரோமின் ஆதிக்கம் உறுதியானது.
இதன் பொருளாதார அர்த்தம் மிகப் பெரியது. ரோம் இப்போது நிலங்களை மட்டும் வெல்லவில்லை; வருமானம் உருவாக்கும் பகுதிகளைப் பெற்றுக்கொண்டது. புதிய மாகாணங்களிலிருந்து வரிகள் வந்தன. சுரங்கங்களிலிருந்து கனிமங்கள் கிடைத்தன. விவசாயப் பகுதிகளிலிருந்து தானியம் வந்தது. போர்களில் கிடைத்த கொள்ளையும் அடிமைகளும் ரோமின் பொருளாதாரத்தில் சேர்ந்தன.
இதுவரை ரோமின் செல்வம் பெரும்பாலும் இத்தாலிய நிலத்திலிருந்து உருவானது. இப்போது ரோமின் வருவாய் பல நாடுகளிலும் பல்வேறு உற்பத்திப் பகுதிகளிலும் இருந்து வரத் தொடங்கியது. இதுதான் ரோமின் முதல் பெரிய பொருளாதார மாற்றம் — உள்ளூர் விவசாயப் பொருளாதாரத்திலிருந்து மாகாணங்களை அடிப்படையாகக் கொண்ட பேரரசுப் பொருளாதாரத்திற்கு மாற்றம்.
ஆனால் அந்தச் செல்வம் ரோமுக்குள் வர வேண்டுமே? அங்கேதான் கடல் முக்கியமானதாகிறது.
மத்தியதரைக் கடல் இனி ரோமின் எல்லையாக இல்லை. அது ரோமின் பொருளாதாரப் பாதையாக மாறியது. சிசிலி மற்றும் வட ஆப்பிரிக்காவிலிருந்து தானியம், ஸ்பெயினிலிருந்து வெள்ளி மற்றும் பிற கனிமங்கள், கிழக்குப் பகுதிகளிலிருந்து பல்வேறு வணிகப் பொருட்கள் கப்பல்கள் மூலம் ரோமின் சந்தைகளை நோக்கி நகரத் தொடங்கின. இதனால் துறைமுகங்களின் முக்கியத்துவம் அதிகரித்தது. கடற்படையின் பணி எதிரி கப்பல்களைத் தோற்கடிப்பதுடன் முடிவடையவில்லை; வணிகப் பாதைகளின் பாதுகாப்பும் அதன் முக்கியப் பொறுப்பாக மாறியது.
ஒரு பேரரசு எவ்வளவு நிலத்தை வைத்திருக்கிறது என்பதைக் காட்டிலும், அந்த நிலத்தின் உற்பத்தியை எவ்வளவு திறமையாக சந்தையுடன் இணைக்கிறது என்பதே அதன் பொருளாதார வலிமையை தீர்மானிக்கத் தொடங்கியது. ரோமின் வணிக உலகம் இதன் மூலம் விரிவடைந்தது.
ஆனால் இந்த மாற்றம் ரோமின் கிராமங்களையும் பாதித்தது. போரில் பிடிக்கப்பட்ட ஏராளமான அடிமைகள் இத்தாலிக்கு கொண்டு வரப்பட்டனர். செல்வந்த ரோமானியர்கள் பெரிய நிலப்பகுதிகளை வாங்கத் தொடங்கினர். அந்த நிலங்களில் அடிமை உழைப்பைப் பயன்படுத்தி பெரிய அளவில் விவசாய உற்பத்தி செய்யப்பட்டது.
இதனால் ஒரு புதிய பொருளாதார அமைப்பு வளர்ந்தது. சிறிய விவசாயக் குடும்பங்கள் தங்கள் சொந்த நிலத்தில் உழைத்து வாழ்ந்த பழைய அமைப்புக்கு அருகில், மிகப்பெரிய நிலப்பிரபுக்களின் பண்ணைகள் உருவாகின. சந்தைக்காக உற்பத்தி செய்யும் இந்தப் பெரிய பண்ணைகள், சிறிய விவசாயிகளுக்கு கடுமையான போட்டியை உருவாக்கின. அதாவது, வெளிநாடுகளில் ரோம் வென்ற போர்கள் இத்தாலியின் உள்ளேயும் தாக்கத்தை ஏற்படுத்தின.
போரில் கிடைத்த செல்வம் ரோமின் பொருளாதாரத்தை வளர்த்தது; ஆனால் அதே செல்வம் நிலமும் அதிகாரமும் சிலரிடம் அதிகமாகக் குவியச் செய்தது. இதுதான் இரண்டாவது பெரிய மாற்றம்.
ரோமின் பொருளாதாரம் வெறும் விவசாயப் பொருளாதாரமாக இருக்கவில்லை. அது மாகாண வரிகள், கடல் வணிகம், சுரங்கங்கள், பெரிய விவசாயப் பண்ணைகள், அடிமை உழைப்பு மற்றும் நகர்ப்புற சந்தைகள் ஆகியவற்றை இணைத்த ஒரு பரந்த பொருளாதாரமாக மாறியது.
இதற்கிடையில் ரோமின் நகரங்களும் வளர்ந்தன. மாகாணங்களிலிருந்து பொருட்கள் ரோமுக்குள் வரத் தொடங்கியதால் வணிகர்கள், கப்பல் உரிமையாளர்கள், வரி வசூலிப்பவர்கள், கடன் வழங்குபவர்கள், மொத்த வியாபாரிகள் என புதிய பொருளாதாரக் குழுக்கள் வலுப்பெற்றனர். ரோமின் செல்வந்தர்களின் நுகர்வும் அதிகரித்தது.
இதனால் ரோமின் பொருளாதாரத்தில் இன்னொரு முக்கியமான மாற்றம் ஏற்பட்டது. உற்பத்தி செய்யும் நிலமும், அந்த உற்பத்தியை வாங்கும் சந்தையும் இனி ஒரே இடத்தில் இருக்க வேண்டிய அவசியமில்லை. ஸ்பெயினில் வெள்ளி உற்பத்தியாகலாம்; சிசிலியில் தானியம் விளையலாம்; ஆப்பிரிக்காவில் விவசாய உற்பத்தி நடைபெறலாம்; கிழக்கிலிருந்து ஆடம்பரப் பொருட்கள் வரலாம்; ஆனால் அவற்றுக்கான பெரிய சந்தையாக ரோம் இருக்கலாம்.
இந்தப் பகுதிகளை இணைத்தது மத்தியதரைக் கடல். அதனால் ரோமின் உண்மையான பொருளாதார விரிவாக்கம் அதன் நில எல்லைகள் விரிவடைந்ததிலேயே இல்லை. உற்பத்தி, வரி, வணிகம், கடல் போக்குவரத்து, சந்தை ஆகிய அனைத்தையும் ஒரே பேரரசு அமைப்புக்குள் இணைத்ததில்தான் இருந்தது. இதுவே கார்த்தேஜின் வீழ்ச்சிக்குப் பிறகு ஏற்பட்ட மிகப்பெரிய மாற்றம்.
கார்த்தேஜ் ஒரு வணிக சக்தியாக இருந்தது. ரோம் அதை அழித்த பிறகு, அதன் இடத்தை வெறுமனே நிரப்பவில்லை. ரோம் தனது இராணுவ மற்றும் நிர்வாக சக்தியுடன் வணிகப் பாதைகளையும் மாகாண வளங்களையும் இணைத்து இன்னும் பெரிய பொருளாதார அமைப்பை உருவாக்கத் தொடங்கியது.
ஆனால் இந்த வெற்றிக்கு ஒரு விலை இருந்தது. Cellவம் அதிகரித்தபோது சமூக இடைவெளியும் அதிகரித்தது. பெரிய நிலப்பிரபுக்கள் வலுவடைந்தனர். சிறு விவசாயிகளின் நிலை பாதிக்கப்பட்டது. நகரங்களில் வேலை மற்றும் உணவுக்காக மக்கள் திரளத் தொடங்கினர். அரசியல் அதிகாரத்திற்கும் பொருளாதாரச் செல்வத்திற்கும் இடையிலான தொடர்பு மேலும் வலுவானது.
இப்போது ரோமின் பிரச்சினை வெளியில் இல்லை. கார்த்தேஜ் அழிந்துவிட்டது. மத்தியதரைக் கடல் ரோமின் கட்டுப்பாட்டுக்குள் வந்துகொண்டிருந்தது. மாகாணங்களிலிருந்து செல்வம் பெருகிக்கொண்டிருந்தது.
ஆனால் அந்தச் செல்வம் யாரிடம் குவிகிறது? அதிலிருந்து பயன் பெறுவது யார்? அதனால் பாதிக்கப்படுவது யார்?
இந்தக் கேள்விகள்தான் அடுத்த கட்டத்தில் ரோமின் அரசியலை மாற்றப்போகின்றன. ஒருகாலத்தில் ரோமைக் காப்பாற்றிய விவசாயிகள், இப்போது பேரரசின் வளர்ச்சியால் தங்கள் சொந்த பொருளாதார இடத்தை இழக்கத் தொடங்கினர்.
அப்படியானால், ரோமின் மிகப்பெரிய வெற்றி அதன் மிகப்பெரிய உள்நாட்டுப் பிரச்சினையின் தொடக்கமாக மாறியதா?
அந்தக் கேள்விக்கான பதில்தான் ரோமின் அடுத்த வரலாற்றைத் திறக்கிறது.
(தொடரும்)